પેરેન્ટિંગમાં નિયંત્રણ નહીં, પણ માર્ગદર્શન મહત્વનું છે. નીચેની 6 બાબતો એવી છે જ્યાં મજબૂરી નુકસાન કરી શકે છે – અને તેના માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ:
1. બળજબરીથી હગ કરવા કે કિસ આપવા કહેવું
શારીરિક સ્નેહ માટે મજબૂર કરવું સંતાનની સમજૂતી અને મરિયાદાને નુકસાન કરે છે।✅ શું કરો: કહો – “જો તું ઇચ્છે તો હગ આપી શકે છે.”
2. માફી મંગાવવી
બળજબરીથી કહેલી “માફ કરો” વાતનો અર્થ નહિં રહે।✅ શું કરો: સમજાવો કે આગળના વ્યક્તિને કેમ દુઃખ થયું, અને તેને વિચારવાની તક આપો।
3. ખાવાની વસ્તુ જબરદસ્તી ખવડાવવી
બાળકો માટે આ અનુભવ નફરત અને શક્તિના સંઘર્ષમાં બદલાઈ શકે છે।✅ શું કરો: ઓછી માત્રામાં આપો અને દબાણ વગર નવા વિકલ્પો રજૂ કરો।
4. નાપસંદ પ્રવૃતિમાં રાખવું
જે પ્રવૃતિ બાળકોને ગમતી નથી તેમાં મજબૂરીથી રહેવું તે આત્મવિશ્વાસ ઘટાડે છે।✅ શું કરો: નવા ઇન્ટરેસ્ટ્સ શોધવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો।
5. શેર કરાવવી બળજબરીથી
જ્યારે બાળક તૈયાર ન હોય ત્યારે શેર કરાવવી તણાવભરી હોઈ શકે છે।✅ શું કરો: તમે generous રહો અને સમજાવો, પછી સમય આપો।
6. ભાવનાઓ દબાવવી
“રુદન બંધ કર” કે “તને કશું થતું નથી” જેવી વાતો દુઃખદ અનુભવો બનાવી શકે છે।✅ શું કરો: કહો – “હું જાણું છું તું ઉદાસ છે, ચાલ વાત કરીએ.”
🔑 સારાંશ:
બાળકોને મજબૂરી નહીં, પરંતુ સમજ, પ્રેમ અને સ્પેસ આપશો તો તેઓ વધુ સમજદાર, નમ્ર અને આત્મવિશ્વાસથી ભરેલા બનશે।